Wet DBA
Het wettelijk kader waarbinnen deze toets wordt uitgevoerd
In het kort
De Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wet DBA) regelt niet of iemand zelfstandig ondernemer is. De wet heeft als doel meer duidelijkheid te bieden over de arbeidsrelatie tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers.
Bij de beoordeling van een samenwerking staat niet de naam van de overeenkomst centraal, maar de manier waarop partijen daadwerkelijk samenwerken. Daarbij wordt gekeken naar de gemaakte afspraken én naar de uitvoering daarvan in de praktijk.
De Wet DBA introduceert daarom geen nieuwe definitie van zelfstandig ondernemerschap. Voor de beoordeling wordt aangesloten bij bestaande wetgeving en rechtspraak.
Waarom is dit belangrijk?
De Wet DBA wordt vaak genoemd wanneer het gaat over zelfstandig ondernemerschap. Daardoor ontstaat soms de indruk dat de wet bepaalt wie wel of geen zelfstandige is. Dat is niet het geval.
De beoordeling van een arbeidsrelatie vindt plaats aan de hand van het Burgerlijk Wetboek en de uitleg die de rechtspraak daaraan geeft. De Wet DBA vormt het kader waarbinnen opdrachtgevers en zelfstandigen hun samenwerking vormgeven, maar verandert de juridische criteria voor de beoordeling van een arbeidsrelatie niet. Juist daarom zijn kennis van de wet, de rechtspraak en de feitelijke uitvoering van de samenwerking onlosmakelijk met elkaar verbonden.
De Wet DBA schept een kader - de beoordeling zelf blijft berusten op het Burgerlijk Wetboek en de rechtspraak.
Wat betekent dit in de praktijk?
In de praktijk betekent de Wet DBA dat opdrachtgevers en zelfstandigen bewust moeten nadenken over de manier waarop zij samenwerken. Een zorgvuldig opgestelde overeenkomst is daarbij belangrijk. Minstens zo belangrijk is dat de dagelijkse praktijk aansluit bij de gemaakte afspraken.
Wanneer vragen ontstaan over de aard van de samenwerking, wordt gekeken naar alle feiten en omstandigheden. Daarbij spelen onderwerpen zoals gezag, vrijheid van uitvoering, organisatorische inbedding, ondernemerschap en de praktijk van de samenwerking een rol. Geen van deze omstandigheden is afzonderlijk beslissend.
Wat betekent dit voor opdrachtgevers?
Voor opdrachtgevers is de Wet DBA aanleiding om bewust aandacht te besteden aan de inrichting van samenwerkingen met zelfstandigen. Dat begint met duidelijke afspraken. Vervolgens is het belangrijk om regelmatig te beoordelen of de uitvoering van de opdracht nog aansluit bij die afspraken.
Door overeenkomst en praktijk met elkaar in balans te houden, ontstaat meer duidelijkheid over de gekozen samenwerkingsvorm.
Wat betekent dit voor zelfstandigen?
Voor zelfstandigen onderstreept de Wet DBA het belang van ondernemerschap en een bewuste inrichting van opdrachten. Niet alleen de overeenkomst is relevant. Ook de manier waarop opdrachten worden uitgevoerd en de wijze waarop de onderneming wordt gevoerd, maken onderdeel uit van de beoordeling.
Door aandacht te besteden aan zowel de opdracht als de dagelijkse praktijk ontstaat een beter onderbouwd beeld van zelfstandig ondernemerschap.
De Wet DBA bepaalt niet wie ondernemer is. De Wet DBA verbiedt het werken met zelfstandigen niet. De Wet DBA introduceert geen nieuwe criteria voor de beoordeling van een arbeidsrelatie.
Gerelateerde onderwerpen
De Wet DBA hangt nauw samen met de beoordeling van arbeidsrelaties.
Dit onderwerp komt ook terug in
- ArbeidsrelatietoetsOm de samenwerking te beoordelen aan de hand van relevante omstandigheden
- ZelfstandigentoetsOm kenmerken van ondernemerschap inzichtelijk te maken
- VerantwoordingsmodelOm gedurende de opdracht zichtbaar te maken dat overeenkomst en praktijk op elkaar blijven aansluiten