Ondernemersrisico
Een omstandigheid bij de beoordeling van een arbeidsrelatie
In het kort
Ondernemersrisico betekent dat een ondernemer zelf verantwoordelijk is voor de financiële en zakelijke gevolgen van zijn onderneming.
Dat risico kan zich op verschillende manieren uiten. Bijvoorbeeld doordat een ondernemer investeert in zijn bedrijf, geen inkomen ontvangt wanneer er geen opdrachten zijn, aansprakelijk kan zijn voor fouten of zelf verantwoordelijk is voor het vinden van nieuwe opdrachten.
Ondernemersrisico is één van de omstandigheden die een rol kan spelen bij de beoordeling van een arbeidsrelatie. Het is echter nooit het enige criterium. Ook hier geldt dat het totale beeld bepalend blijft.
Waarom is dit belangrijk?
Ondernemen brengt kansen met zich mee, maar ook risico's. Juist dat onderscheidt een ondernemer van iemand die in loondienst werkt. Een werknemer ontvangt doorgaans loon, ook wanneer er tijdelijk minder werk is. Een ondernemer draagt zelf de verantwoordelijkheid voor de continuïteit van zijn onderneming.
Dat betekent niet dat iedere ondernemer dezelfde risico's loopt - een zelfstandig adviseur loopt andere risico's dan een aannemer of een fotograaf. Daarom kijkt de wet niet naar één specifiek risico, maar naar de manier waarop iemand als ondernemer verantwoordelijkheid draagt voor zijn eigen onderneming.
Niet elke vorm hoeft aanwezig te zijn - samen tonen ze het risico dat bij ondernemerschap hoort.
Wat betekent dit in de praktijk?
Ondernemersrisico kan op verschillende manieren zichtbaar zijn. Een ondernemer investeert bijvoorbeeld in apparatuur, software of opleidingen. Hij loopt het risico dat een opdrachtgever een opdracht beëindigt of dat er tijdelijk minder werk beschikbaar is. Hij maakt kosten voordat daar inkomsten tegenover staan. Hij bepaalt zelf zijn tarieven en onderhandelt daarover. Ook kan hij aansprakelijk zijn wanneer werkzaamheden niet goed worden uitgevoerd.
Niet iedere ondernemer zal al deze risico's lopen, en het ontbreken van één bepaald risico betekent niet automatisch dat geen sprake is van ondernemerschap. De beoordeling blijft steeds afhankelijk van het geheel van feiten en omstandigheden.
Wat betekent dit voor opdrachtgevers?
Voor opdrachtgevers is het belangrijk om te begrijpen dat ondernemersrisico hoort bij zelfstandig ondernemerschap. Dat betekent niet dat alle risico's automatisch bij de zelfstandige moeten worden neergelegd. Wel is het verstandig om na te denken over de manier waarop verantwoordelijkheden, aansprakelijkheid en financiële afspraken zijn verdeeld.
Afspraken moeten passen bij de aard van de opdracht én bij de gekozen samenwerkingsvorm. Wanneer de praktijk aansluit bij deze afspraken, draagt dat bij aan een beter onderbouwde samenwerking.
Wat betekent dit voor zelfstandigen?
Voor zelfstandigen is ondernemersrisico een onderdeel van het ondernemerschap. Dat betekent dat keuzes soms financiële gevolgen hebben: investeringen leveren niet altijd direct rendement op, opdrachten kunnen eindigen, klanten kunnen wegvallen, nieuwe opdrachten moeten worden geworven.
Juist doordat een ondernemer deze verantwoordelijkheid zelf draagt, wordt zichtbaar dat sprake is van zelfstandig ondernemerschap. Niet omdat één risico beslissend is, maar omdat het totale ondernemerschap daardoor herkenbaar wordt.
Gerelateerde onderwerpen
Ondernemersrisico hangt nauw samen met verschillende kenmerken van zelfstandig ondernemerschap.